Bevrijd

Als jong kind begreep ik er niets van. Wat was er toch elk jaar weer op 4 mei. Waarom deden mijn ouders zo ernstig en waarom moest ik om acht uur stil zijn. Als puber ging ik in verzet. Om kwart voor acht verliet ik het huis en fietste de straat uit. Ik reed een rondje door het dorp, zag de mensen in hun huizen achter de televisie zitten. Ik hoopte dat ze me zagen, ik wou gezien worden: “Kijk dan, hier doe ik niet aan mee”.

Achteraf gezien was het geen protest tegen de 2 minuten stilte, het was protest tegen mijn ouders. Die zwegen als het over de oorlog ging, die geheimzinnig fluisterden over zaken waar ik kennelijk te jong voor was, die verwarrende signalen uitzonden over wie goed of slecht was. De buurman aan de ene kant was goed, maar die aan de andere kant niet. Maar waaróm dan, wat was er dan met ze?

Screenshot_20200505-090933_resizedIk fietste liever in mijn eentje door het dorp, dan samen met mijn vader en moeder thuis te blijven. Thuis, waar ik me op 4 mei meer alleen voelde dan ooit. Pas jaren later begreep ik hun zwijgen, begreep ik het leed dat er onder schuil ging. En kon ik rouwen om de eenzaamheid waar we als gezin in gevangen zaten.

Vandaag hang ik de vlag uit om 75 jaar bevrijding te vieren.

De oorlog in haar

Mijn tante leest het boek De levens van Jan Six, van Geert Mak. Ik lees mee, want ze leest door te luisteren naar de gesproken versie. Het boek brengt herinneringen bij haar naar boven over de Tweede Wereldoorlog. Over de hongerwinter van 1944 toen ze, 13 jaar oud, gebakken tulpenbol en geraspte suikerbiet at. Over haar vader, mijn opa, die in het laatste oorlogsjaar aan TBC overleed. Over haar broer, mijn vader, 23 jaar oud, die ondergedoken zat in het kolenhok in de tuin en actief was in het verzet.

light-1603766_1920Ze vertelt fragmenten, schetst de contouren van de verschrikkingen en schampt rakelings langs haar pijn. Af en toe stel ik een voorzichtige vraag, vaker luister ik alleen maar. De oorlog is in haar nog aanwezig alsof het gisteren was. Nu ze steeds dichter bij het einde van haar leven komt, wordt het begin steeds feller belicht. De enige troost die ik haar kan bieden is een luisterend oor.

 

Niet normaal

20200501_080946_resizedNa weken blauw eindelijk weer eens wakker geworden met grijs. Vannacht kletterde de regen op het dak, het water overstroomde als vanouds de dakgoot. Het werd tijd ook.

Zoveel zon in de lente is niet normaal en dan moet de zomer nog komen. Toch voelde het na al die weken wel als normaal. Elke dag zon went, elke dag buiten lunchen ook, elke dag in de tuin werken als vervanging van tennis wordt gewoon.

Zo verandert dat wat niet-normaal is uiteindelijk in wel-normaal. Ook al weet je dat het niet normaal is. Het wachten is nu op het nieuwe normaal.

Trump’s oplossing

Deze slideshow vereist JavaScript.

houdt cartoonisten van de straat.

Wachten

Ze mogen het verpleeghuis niet in en ook de tuin is verboden terrein. Ze hebben zich door de bosjes naar het hek geworsteld en roepen haar naam. balloon-1991991_1920Ze hangen vlaggetjes en ballonnen aan het hek en beginnen te zingen: er is er één jarig hoera hoera.

Ze hebben een lange reis gemaakt om haar vandaag, op haar 80e verjaardag, te kunnen feliciteren.

Algauw rijdt een verzorgster haar in een rolstoel naar buiten. Niet te ver, dat is gevaarlijk. Ze barsten weer in zingen uit, de verzorgster zingt mee. Ze klappen en juichen hun stemmen schor. Zou ze begrijpen waarom ze geen bezoek mag ontvangen?

Ze kunnen het haar niet vragen, maar ze kunnen haar wel toezingen hoeveel ze van haar houden. De terugweg valt ze zwaar, het bange wachten is begonnen.