De oorlog in haar

Mijn tante leest het boek De levens van Jan Six, van Geert Mak. Ik lees mee, want ze leest door te luisteren naar de gesproken versie. Het boek brengt herinneringen bij haar naar boven over de Tweede Wereldoorlog. Over de hongerwinter van 1944 toen ze, 13 jaar oud, gebakken tulpenbol en geraspte suikerbiet at. Over haar vader, mijn opa, die in het laatste oorlogsjaar aan TBC overleed. Over haar broer, mijn vader, 23 jaar oud, die ondergedoken zat in het kolenhok in de tuin en actief was in het verzet.

light-1603766_1920Ze vertelt fragmenten, schetst de contouren van de verschrikkingen en schampt rakelings langs haar pijn. Af en toe stel ik een voorzichtige vraag, vaker luister ik alleen maar. De oorlog is in haar nog aanwezig alsof het gisteren was. Nu ze steeds dichter bij het einde van haar leven komt, wordt het begin steeds feller belicht. De enige troost die ik haar kan bieden is een luisterend oor.

 

Niet normaal

20200501_080946_resizedNa weken blauw eindelijk weer eens wakker geworden met grijs. Vannacht kletterde de regen op het dak, het water overstroomde als vanouds de dakgoot. Het werd tijd ook.

Zoveel zon in de lente is niet normaal en dan moet de zomer nog komen. Toch voelde het na al die weken wel als normaal. Elke dag zon went, elke dag buiten lunchen ook, elke dag in de tuin werken als vervanging van tennis wordt gewoon.

Zo verandert dat wat niet-normaal is uiteindelijk in wel-normaal. Ook al weet je dat het niet normaal is. Het wachten is nu op het nieuwe normaal.

Trump’s oplossing

Deze slideshow vereist JavaScript.

houdt cartoonisten van de straat.

Wachten

Ze mogen het verpleeghuis niet in en ook de tuin is verboden terrein. Ze hebben zich door de bosjes naar het hek geworsteld en roepen haar naam. balloon-1991991_1920Ze hangen vlaggetjes en ballonnen aan het hek en beginnen te zingen: er is er één jarig hoera hoera.

Ze hebben een lange reis gemaakt om haar vandaag, op haar 80e verjaardag, te kunnen feliciteren.

Algauw rijdt een verzorgster haar in een rolstoel naar buiten. Niet te ver, dat is gevaarlijk. Ze barsten weer in zingen uit, de verzorgster zingt mee. Ze klappen en juichen hun stemmen schor. Zou ze begrijpen waarom ze geen bezoek mag ontvangen?

Ze kunnen het haar niet vragen, maar ze kunnen haar wel toezingen hoeveel ze van haar houden. De terugweg valt ze zwaar, het bange wachten is begonnen.

Alleen op de wereld

Ik fiets naar de rand van Groningen, daar waar het land de wadden raakt. Daar waar het, in betere omstandigheden, goed toeven is in ’t Zielhoes. Ze zijn het café aan het opknappen, net zoals half Nederland hamer, beitel en verfkwast ter hand neemt.

20200423_160025

Ik loop de dijk op en kijk uit over het haventje van Noordpolderzijl. In de verte ligt de zee. Ik kom hier regelmatig, maar ben nog nooit de enige bezoeker geweest. Vandaag wel. De ganzen op de kwelder kijken verstoord op.

Heel stilletjes ga ik op de dijk zitten, tot ze me vergeten zijn. En dan heb ik de wereld even helemaal voor mezelf.